Neandertalczycy z Jaskini Stajnia. Pierwsze badania mDNA wielu mieszkających tam osób

22 kwietnia 2026, 08:21

W Jurze Krakowsko-Częstochowskiej znajduje się Jaskinia Stajnia, jedno z najważniejszych stanowisk neandertalskich w Europie Środkowej. Przez dziesiątki tysięcy lat zachowały się w niej nie tylko kości i narzędzia, ale coś cenniejszego – DNA ludzi, którzy żyli tu przed ostatnim zlodowaceniem. Na łamach Current Biology ukazał się właśnie artykuł First multi-individual Neanderthal mitogenomes from north of the Carpathians, którego autorzy – w tym naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego i Polskiej Akademii Nauk – donoszą o pierwszym udanym odczytaniu kompletnych genomów mitochondrialnych (DNA dziedziczonego po matce) od wielu neandertalczyków z jednego stanowiska na północ od Karpat.



Venus Express

Miniaturowa Wenus w laboratorium

5 sierpnia 2010, 16:09

Wenus wcale nie jest tak podobna do Ziemi, jak to sobie wyobrażano. Ekstremalne warunki na jej powierzchni: temperatura do 480ºC i ciśnienie 90 razy większe od ziemskiego utrudniają badania naukowe. Dlatego naukowcy symulują wenusjańskie warunki w specjalnych komorach.


Ropa z tankowca, który zderzył się z inną jednostką, dociera do japońskich wysp

23 lutego 2018, 12:47

Ropa, która wypływa na wyspach Amami, pochodzi najprawdopodobniej z irańskiego zbiornikowca Sanchi, który zatonął 14 stycznia na Morzu Wschodniochińskim.


Manuskrypt z Bristolu to jeden z najstarszych tekstów o czarodzieju Merlinie

6 września 2021, 14:23

Odkryte niedawno w Bristolu fragmenty średniowiecznego manuskryptu, opowiadające historię Merlina, czarodzieja znanego opowieści o królu Arturze, są jednymi z najstarszych znanych zapisków dotyczących tej postaci. Naukowcy, którzy badali zabytki, znaleźli różnice pomiędzy tą a innymi wersjami tekstu, a dzięki użyciu nowoczesnych narzędzi byli w stanie odczytać uszkodzone fragmenty, określić czas i miejsce powstania manuskryptu oraz typ atramentu.


Czytanie

Styl zdradzi autora

9 stycznia 2013, 14:11

Lingwiści z Drexler University i George Mason University pokazali, że nawet 80% użytkowników podziemnych forów, na których spotykają się cyberprzestępcy, można zidentyfikować dzięki analizie stylu wypowiedzi. Użycie wyrazów funkcyjnych jest specyficzne dla każdego piszącego. Jeśli nawet jesteś autorem pracy doktorskiej, to zapewne używasz w niej wyrazów funkcyjnych w taki sam sposób, jak na forach i czatach - powiedziała Sadia Afroz podczas odbywającego się w Niemczech 29C3 Chaos Communication Congress.


Kreatywność to nie tylko cecha młodych naukowców

2 maja 2019, 09:17

Kreatywność nie jest cechą tylko ludzi młodych. Analiza danych dotyczących laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii ujawniła istnienie dwóch szczytów kreatywności – jeden przypada na początek kariery, a drugi, częstszy, w późniejszym okresie życia.


Badacz wykonał modelowanie 3D wizerunku z Całunu Turyńskiego

8 sierpnia 2025, 16:01

Mało który zabytek wzbudza tyle kontrowersji co Całun Turyński. Wiele osób uważa go za oryginalną tkaninę, w którą owinięte było ciało Chrystusa, zdaniem innych jest to dzieło sztuki, pochodzące ze średniowiecza, niektórzy twierdzą, że to średniowieczna fałszywka. Spór jest daleki od rozstrzygnięcia, gdyż zabytek udostępniono do badań jedynie wąskiej grupie naukowców i pobrano zeń niewiele próbek. W tej sytuacji trudno o naukową weryfikację wyników poszczególnych badań.


Uzależnieni od opalania

22 kwietnia 2010, 08:36

Osoby intensywnie korzystające z solariów mogą podpadać pod kryteria diagnostyczne uzależnienia. Poza tym często odczuwają one lęk czy niepokój oraz sięgają po alkohol i/lub narkotyki.


Odkryto białko hamujące regenerację aksonalną po udarze

31 lipca 2012, 14:31

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA) odkryli białko - efrynę A5 - które nie dopuszczając do tworzenia nowych połączeń między neuronami, hamuje regenerację po udarze. Okazało się, że po zablokowaniu szlaku sygnałowego tej cząsteczki u myszy pojawiają się nowe wypustki aksonalne. Jeśli uda się znaleźć efrynę A5 u ludzi, będzie można przyspieszyć regenerację po udarze.


Dużo siedzenia = dużo lęku

19 czerwca 2015, 12:36

Zachowania związane z siedzącym trybem życia, np. oglądanie telewizji czy praca przy komputerze, wiążą się z podwyższonym ryzykiem zaburzeń lękowych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk